میتوان به طور قطع گفت که “تناسخ” از منظر قرآن باطل و بیاساس است؛ چون بلافاصله پس از مرگ، برزخ و قیامت (حسابرسی اعمال) مطرح است و هرگز مفهوم بازگشت روح به کالبد جدید وجود ندارد و آیات بسیاری بر این حقیقت گواهند.
(بازگشت روح به پیکرهای گوناگون در دنیا برای تحمل کیفر یا بهرهمندی از پاداش اعمال را تناسخ گویند.)
- بطلان تناسخ در قرآن:
از جمله آیاتی که در قرآن کریم با تناسخ در تضاد میباشد، آیههای ۱۰۰-۹۹ سوره مومنون است که میفرماید:
{حَتَّی إِذَا جَاء أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ * لَعَلِّی أَعْمَلُ صَالِحاً فِیمَا تَرَکْتُ کَلَّا إِنَّهَا کَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِن وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَی یَوْمِ یُبْعَثُونَ}
«(آنها همچنان به راه غلط خود ادامه میدهند) تا زمانی که مرگ یکی از آن ها فرا میرسد میگوید: پروردگارا مرا بازگردان(۹۹) باشد که در آنچه ترک کردهام عمل صالح انجام دهم. حاشا که بازگردد، همانا سخنی که او میگوید و هیچ فایدهای ندارد. از پس سرشان برزخ است تا روزی که برانگیخته شوند.»(۱۰۰)
در آیات ۵۳-۵۱ سوره یس هم داریم:
{وَنُفِخَ فِی الصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ الْأَجْدَاثِ إِلَی رَبِّهِمْ یَنسِلُونَ * قَالُوا یَا وَیْلَنَا مَن بَعَثَنَا مِن مَّرْقَدِنَا هَذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمَنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُونَ * إِن کَانَتْ إِلَّا صَیْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِیعٌ لَّدَیْنَا مُحْضَرُونَ}
«و در صور دمیده شود، ناگهان آنها از قبرها، شتابان به سوی پروردگارشان میروند(۵۱) میگویند ای وای بر ما چه کسی ما را از خوابگاهمان بر انگیخت؟ (آری) این همان است که خداوند رحمان وعده داده است و فرستادگان او راست گفتند.(۵۲) صیحه واحدی بیش نیست، ناگهان همگی نزد ما حاضر میشوند.»(۵۳)
- بطلان تناسخ در بیان اهلبیت (ع):
در میان روایات حدیثی از امام رضا علیه السلام است که میفرمایند:
مَن قالَ بالتَّناسُخِ فهُو كافِرٌ بِاللّه العظيمِ ، مُكَذِّبٌ بالجنّةِ و النارِ .
[عيون أخبار الرِّضا: 2/202/1]
کسی که معتقد به تناسخ باشد، به خداوند بزرگ کفر ورزیده و بهشت و دوزخ را تکذیب کرده است.
- بطلان تناسخ در بیان فلاسفه:
“اصل” در فلسفه، خروج از قوه به فعلیت است و حرکت معکوس امری بالعرض است. بنابراین، اگر نفس پس از مفارقت از بدن بخواهد به بدن دیگری در مرتبهٔ جنینی و مثل آن تعلق گیرد، ناگزیر، بدن در مرتبهٔ قوه و نفس در مرتبه فعلیت خواهد بود و چون ترکیب این دو طبیعی و اتحادی است – یعنی هر دو به یک وجود موجودند – ترکیب بین دو موجود بالقوه و بالفعل عقلا محال است.
- اهل سنّت نیز اعتقاد به تناسخ را باطل شمردهاند.
نظرات کاربران