در تمامی جوامع، تنبیه یاغی (مرد و زن)، برای حفظ نظم و امنیت فرد و جامعه، غیر قابل اجتناب است. اینکه در اسلام، تنبیه زن بدست عاشق او! (همسرش) به عنوان آخرین راه حل قبل از طلاق تجویز شده است نوش دارویی ناگزیر است.
تنبیه، اهدافی چون بازدارندگی، کیفر، بازپروری، ناتوانسازی مجرم و تقویت هنجارهای اجتماعی را دنبال میکند. جوامع نیازمند سازوکاری برای مقابله با متخلفان هستند، زیرا قانون و فرهنگ به تنهایی از جرم جلوگیری نمیکند.
تنبیه زن در اسلام چرا:
در اسلام، تنبیه متخلف توسط حاکم شرع صورت میپذیرد ولی با توجه به ظرافت و لطافت زن، موضوع تنبیه او با شرایط خاص و با محدودیتهای ویژه ای توسط همسرش (نه بیگانه!) تجویز شده است. در آیه 34 سوره نساء مراحلی برای حل اختلافات خانوادگی (درجایی که بدون هیچ تردیدی زن تخلف میکند) ذکر شده است.
مراحل ذکر شده در این آیه به ترتیب عبارتند از:
-
موعظه و نصیحت:
در ابتدا، مرد موظف است با همسر خود به گفتگو و نصیحت بپردازد و تلاش کند اختلافات را از طریق مذاکره حل کند. (محبت، اهداءهدیه، مسافرت، مشاوره، گفتگوی عاطفی و…)
-
سوا کردن بستر:
اگر موعظه مؤثر واقع نشد، مرد میتواند از همبستری با همسر خود امتناع کند. (تحت تاثیر قرار دادن نظام عاطفی)
-
ضرب غیر مُبرح:
در صورتی که دو مرحله قبل مؤثر واقع نشد، برخی مفسران این آیه را به جواز “ضرب غیر مُبرح” یا ضرب خفیف تفسیر کردهاند که هرگز نباید موجب کبودی، شکستگی یا آسیب جدی به بدن زن شود.
یک بحث مهم:
در اسلام ، “محبت به زن” رکن اصلی زندگی مشترک است:
در اسلام، محبت ورزیدن به زن از ارکان اصلی زندگی مشترک تلقی میشود، تا جایی که گفتن “دوستت دارم” نشانهای از ایمان و عاملی برای تسخیر و آرامش قلب همسر به شمار میرود. احادیث نبوی بر این امر تأکید دارند:
- “بهترین شما کسی است که با خانوادهاش بهترین رفتار را داشته باشد، و من بهترین شما برای خانوادهام هستم.” (سنن ابن ماجه) این حدیث، رفتار نیکو با خانواده، به ویژه همسر، را از نشانههای برتری اخلاقی برمیشمارد.
- “مردی که همسرش را دوست دارد و به او میگوید: «من تو را دوست دارم»، هرگز این سخن از قلب او بیرون نمیرود.” این روایت، اهمیت ابراز محبت کلامی به همسر را برجسته میسازد.
- “هر چه ایمان انسان کاملتر باشد، محبت او به همسرش بیشتر است.” این حدیث، رابطه مستقیم میان ایمان و محبت به همسر را نشان میدهد.
- “زن ریحانه است نه قهرمان.” این حدیث، ظرافت و لطافت زنان را یادآور میشود و مردان را به رفتار محترمانه و مهربانانه با آنان دعوت میکند.
نکاتی قابل ذکر:
- بانوان در دریافت نشانههای محبت بسیار حساس و دقیق هستند. به گونهای که اگر مرتکب خطایی شوند که نیازمند توبیخ باشد و از جانب همسر توبیخ نشوند، ممکن است یکی از دو نتیجه زیر را برداشت کنند:
- همسرم مرا دوست ندارد.
- همسرم جنم و مردانگی ندارد.
و این هردو برای زن بسیار شکننده است!
متأسفانه، برخی زنان برای جلب توجه یا سنجش میزان محبت همسر، او را آزار میدهند و از شدت عصبانیت او، میزان محبتش را ارزیابی میکنند. (سادیسم).
آری؛ با تعجب باید گفت که این آخرین حربه در بسیاری از موارد علاوه بر اینکه رفع کدورت و موانع کرده، محبت و قرب نیز ایجاد کرده است!
- رابطه مرد با زن از نوع رابطۀ ولایی است همانند رابطۀ والدین با فرزندان! هرجا ولایت هست نوعی اسارت هم هست یعنی امامان علیهم السلام که ولایت کامل دارند عاشق ما و مصرّ بر نجات ما هستند. درجه بسیار ضعیفی از ولایت به والدین و به شوهر داده شده است. لذا میبینیم والدین و شوهر بنوعی اسیر فرزندان و همسران خود هستند .(تعبیر “زن ذلیلی” برای شوهران از این جهت بیربط هم نیست). همانگونه که هیچ مادری درحال سلامت فکر! بخودش اجازه توهین و تحقیر فرزندان را نمیدهد (وگرنه مادری داشته ایم که فرزند خود را از کینه شوهر با کابل مضروب میکرده و یا بدتر…!) همچنین در نظام سالم خانواده هیچ شوهری نمیتواند همسر خود را تحقیر و یا اذیت کند .
اما اینکه چرا خدای متعال این میزان از ولایت را به والدین و شوهر داده است:
یکروز موسی ع به خدا عرض کرد چرا این همه محبت به مادر میدهی؟ خدای متعال محبت فرزندی را از دل مادری در پیش روی موسی ع برد، موسی ع دید که آن مادر بچه خود را بطرفی افکند و با فحش و ناسزا به فرزند و پدر فرزند او را در گوشه ای رها کرد و رفت. به خدا عرض کرد که خدایا سبحان هستی و همه کارهایت حکیمانه است. توبه کردم . خدای متعال محبت را به آن مادر برگرداند و مادر بسر و سینه زنان بسمت فرزند دوید و فرزند خود را در آغوش گرفت و ناز و نوازش کرد!
نتیجه:
اینکه در اسلام، تنبیه زن با توجه به ظرافت او، با محدودیتهای خاص و توسط همسر، به عنوان آخرین راه حل و پس از تلاش برای حل مسالمتآمیز اختلافات، تجویز شده است نه تنها ایرادی نیست بلکه ملاحظه حرمت و جایگاه ویژه همسر است.
نظرات کاربران